Sinds enkele dagen wordt er door het jeugdschaakcomité een test gedraaid betreffende het Keizer-competitie-systeem.
Allereerst de belangrijkste reden: voor jeugdschakers, ouders en ‘buitenstaanders-v/d-schaakwereld’ is de ranglijst verwarrend.
Om een voorbeeld te geven: Ramon Torres Gomez heeft de hoogste rating (lees: speelsterkte) en heeft daarnaast alles gewonnen. Dan is het idd voor een ieder zeer moeilijk te accepteren dat hij niet gewoon na elke ronde bovenaan de ranglijst staat. Dit geldt omgekeerd ook aan de staart van de ranglijst.
Deze onduidelijkheid is in de schaakwereld als vanzelfsprekend geaccepteerd met de reden: dat komt na 8 à 10 ronden wel weer goed.
De jeugdschaakafdeling is echter van mening dat, zeker gezien het feit dat ook veel niet-direct betrokkenen (vrienden, familie enz.) de site bezoeken en de ranglijst bekijken, er een poging gedaan moet worden deze onduidelijk weg te nemen.
Een beknopte uitleg van het Keizer-systeem:
Elke speler verdient keizer-punten met elk resultaat; bij winst natuurlijk het meest (de keizer-waardering die behoort bij de positie v/d tegenstander), bij remise de helft daarvan, bij verlies niets en bij 'afwezig met bericht' 33% van de eigen keizer-waardering. Na elke ronde wordt de nieuwe ranglijst opgemaakt; vanwege stijgingen of dalingen zijn er meer of minder punten verkregen en dit geldt ook met terugwerkende kracht over de resultaten van de voorgaande rondes.
Het komt er dus op neer dat de resultaten van de tegenstanders waartegen winst (en zelfs ook bij remise) is behaald in eerdere rondes alsnog een effect hebben op de eigen positie. Overigens is dit logisch want als je goede resultaten hebt behaald tegen de gemiddeld 'betere' spelers hoor je daar meer voor te krijgen dan goede resultaten tegen de vooralsnog gemiddeld 'mindere' spelers.
Het probleem bij het gebruik van het Keizer-systeem op de traditionele manier is dat juist dit positieve element, beschreven in de voorgaande regel, een aantal ronden lang (aan het begin van de competitie) contradictionair werkt. Dit heeft een zeer onstabiele ranglijst als gevolg (zie de grafiek hieronder waarbij de speelsterkte (verticaal) uitgezet is ten op zichte van de positie (horizontaal) op de ranglijst).
Je kan bijvoorbeeld zien dat jeugdschakers met een vooralsnog 'mindere' speelsterkte hoger op de ranglijst staan dan een aantal, althans op dit moment, 'betere' spelers. In de grafiek kan je ook de instabiliteit duidelijk zien omdat de speelsterkte na ronde 2 (in het blauw) ook te vergelijken is met de speelsterkte (in het rood) voor aanvang van de competitie.
Een oplossing lijkt gevonden (testfase draait nog op volle toeren) in een alternatief gebruik van het Keizer-systeem zonder aan de basis (met de positieve eigenschappen ervan) te tornen. Meer in detail: voordat de resultaten van de clubavonden verwerkt worden, wordt er eenmalig, dus voor het begin van de competitie, een drietal fictieve rondes gesimuleerd, waarbij elke speler elke ronde 66,7 % van de eigen keizer-waarde er bij gekregen heeft. Ook is initieel niet de ranglijst van het vorig seizoen genomen, maar een ranglijst op rating.
Hierdoor, reeds vooruitlopend op de eerste resultaten van de test, is de ranglijst 'een beetje sneller op gang gekomen' (ik heb dan ook de neiging het aangepaste gebruik, in alle bescheidenheid, daarom 'Keizercompetitie met acceleratie' te gaan noemen).
Vooralsnog een zeer positief resultaat. De ranglijst is nu al na twee rondes, trouwens ook al na één ronde, veel 'eerlijker' en 'stabieler'.
Ton Mestrom, namens het jeugdcomite.
*** update: inmiddels heeft de jeugdschaakleider de beslissing genomen met dit idee verder te gaan; zie de huidige stand. ***
*** met heel veel dank aan JBF Software; de makers van Sevilla (het software pakket dat als Freeware beschikbaar is) ***
