Blindsimultaan
In 2017 overleed Hans Driessen. Hij was voor mij een held. Veel van de door hem vertaalde boeken heb ik gelezen. Hij vertaalde onder meer het werk van de Duitse filosofen Arthur Schopenhauer, Friedrich Nietzsche en Peter Sloterdijk. Schopenhauer en Nietzsche konden helder schrijven, maar Sloterdijk, met zijn ellenlange zinnen vol neologismen, vertalen tot een leesbaar boek: dat is razend knap. Driessen groeide op in Venlo, kreeg aardig wat Duits mee, maar wat hij deed als vertaler was weergaloos. Je moet niet alleen begrijpen wat er staat, maar ook echt de gedachten van de denker doorgronden en het ritme niet verstoren. Vertalers zijn kunstenaars.
Driessen had op een gegeven moment een pijnlijke, ongeneeslijke rugkwaal en een progressieve oogziekte die hem langzaam zijn zicht ontnam.Hij besloot zijn volledige blindheid niet af te wachten: ‘Ik wil die aftakeling niet meemaken.’ In 2017 kreeg hij euthanasie.
Blind schaken kan. Blind redigeren lijkt mij haast onmogelijk. Zonder gezichtsvermogen een tekst tot je nemen en vertalen is van een andere orde dan blind schaken. Dat laatste steunt veel meer op patroonherkenning en geheugen. Niet kunnen zien is wat anders dan iets niet zien. Alexander Aljechin speelde in 1933 in de VS 32 partijen tegelijk, geblinddoekt met de rug naar de zaal. Er was geen direct contact met de spelers, alleen een scheidsrechter die de zetten doorgaf aan Aljechin, die daarna antwoordde. De scheidsrechter deed vervolgens de zet op het desbetreffende bord. Aljechin won er 19 en verloor er vier. Later zou Miguel Najdorf de lat hoger leggen. Hij speelde in 1947 tegen 45 tegenstanders en won er 39.
In 2016 kreeg blindsimultaan bijna iets van een circusact. Waar anders dan in Las Vegas. Timur Gareyev nam het op tegen 48 anderen. Hij won maar 35 partijen; dat hij op een hometrainer zat terwijl hij speelde, zal hem niet hebben geholpen.
In Nederland kennen we Ton Sijbrands als grootmeester van de blindsimultaan bij het dammen. In 2014 speelde hij blindsimultaan tegen 32 tegenstanders. Geen partij verloren. Hij was bijna 48 uur onafgebroken aan het dammen. Tijdens een interview werd hem gevraagd naar zijn ongelooflijke geheugen. Dat ontkende hij. ‘Als ik boodschappen doe, moet ik een briefje hebben, anders kom ik met de helft thuis.’
Geef een reactie