Zo dichtbij waren we dit jaar nog niet geweest: vlak voor het laatste fluitsignaal stond het nietige HWP Haarlem nog brutaal met 4-3 voor in de uitwedstrijd tegen het machtige LSG Leiden. In de dying seconds scoorden drie vijandelijke meesters evenzoveel punten en dropen we alsnog beteuterd, met de rode lantaarn nog wat steviger in onze knuistjes, af naar huis.

Eén ding weten we alvast wel: in de Sleutelstad zijn de omineuze woorden van NAVO-baas Rutte serieus binnengekomen. Daags voor de wedstrijd ontvingen we bericht dat er op zaterdag alleen contant betaald zou kunnen worden. Dit onder het mom van een defect pinapparaat, maar de attente burger begrijpt natuurlijk onmiddellijk dat hier getoetst wordt of we onze noodpakketjes wel op orde hebben. Wel een fijne gedachte dat áls straks de pleuris uitbreekt, we kunnen schuilen in het Leidense Denksportcentrum; er is voor minstens 200 schakers materiaal aanwezig.

In mei van dit jaar troffen we LSG al tweemaal: eerst in de slotronde van het vorige seizoen tegen hun tweede team, toen we merkwaardig genoeg niet als kampioenen met een erehaag werden onthaald, en op Hemelvaartsdag tijdens de landelijke bekerfinale, toen we het tegen de grote mannen mochten opnemen. Daar werden we pas na penalty’s gevloerd, nadat de LSG’ers in de reguliere speeltijd met 2-2 waren ontsnapt.

In het jaarboek werd de wedstrijd vergeleken met een duel tussen PSV en Telstar – dit overigens tot enig ongenoegen van onze grootmeester, tevens PSV-aanhanger. Maar dit was allemaal voordat Telstar in de Eredivisie uit van PSV won. Alle reden dus om het verkiezingscliché weer uit de kast te halen: het kán wel, ook al kwamen we tegenover een team te zitten met 2 GM’s, 6 IM’s en een FM, en een gemiddelde rating van 2362.

Slechts op één bord hadden we een ratingoverwicht, en dat was bij de enige titelloze Leidenaar. Die werd dan ook hardhandig van het bord gezet door Rik. We moeten ons enige zorgen maken over het gebrek aan schaakstudietijd bij onze topscorer van afgelopen seizoen, maar het schaken is hij niet verleerd.

Hier verhindert het paard op b6 dat de dame een pion meesnaait, maar daar weet Rik mooi omheen te spelen: 20…Dg5 21.f4? Pxe2+ 22.Dxe2 exf4 23.Txf4 Dxa5

Een driehoekje waar ze bij PSV nog een puntje aan kunnen zuigen, me dunkt. Als het dan even later echt tactisch wordt, is Rik in zijn element:

Hier dreigt de snodaard 29…Dxd5+ gevolgd door mat op e1, en 29.Tf1 Te2 30.Dd4 hielp daar niet echt tegen. Maar zie wat hier gebeurt!

30…Te1 wint hier alsnog op slag omdat wit de dekking van b4 en d5 niet mag opgeven, en 31.Kg1 Txf1+ 32.Kxf1 Da1+! 33.Kf2 Dh1! tot spoedig mat leidt. Maar Rik wilde zich niet laten verleiden tot al te veel gekkigheid en verkoos de veilige route die begon met 30…T2e4. Alle zware stukken werden spoedig geruild en het pionneneindspel was simpel gewonnen.

Dat betekende 0-1 en de scheidsrechter had op dat moment natuurlijk gewoon moeten afblazen. Er was ook vuurwerk op het veld bij bord 7, maar de man liet gewoon doorspelen. En Koos Stolk, ook in de zaal aanwezig, doet niets! Ongelooflijk.

Aan het genoemde bord 7 had namens ons de heer Schilstra plaatsgenomen, als vervanger voor Loek, die al dan niet vanwege de PSV-analogie verstek liet gaan (maar intussen wel probeert Firouzja en Kosteniuk naar HWP te halen). Onfortuinlijk genoeg nam tegenover de heer Schilstra de heer Smeets (Jan, GM) plaats. Die kan helaas vrij aardig schaken, maakte korte metten met het al te doldrieste spel van onze debutant en schoof de gelijkmaker gedecideerd binnen.

Maar toen was daar onze kersverse FM, nu echt officieel, Mazajchik, bij wiens partij termen als ‘gedecideerd’ en ‘korte metten’ schromelijk tekortschieten. Wat kan die man ineens schaken! Geen spaan werd er werkelijk heel gelaten van de Moderne Verdediging van de toch respectabele (want tot voor kort directeur van het KNSB-bondsbureau) IM Tjiam.

We komen erin bij zet 21, als alle Mazajchik-manschappen al optimaal gemobiliseerd zijn richting de zwarte monarch. Rutte zou trots zijn! Hoe Tim verder ten aanval zou trekken was hem zelf ook nog niet geheel duidelijk, maar gelukkig mocht hij reageren op misplaatste agressie van de vijand. De tegenstoot 21…c4 viel nog te verwachten en dwong 22.Lxc4 af, maar 22…Pxe4? (in plaats van het noodzakelijke 22…Txc2) was een provocatie die niet onbeantwoord kon blijven.

De slagkracht van het Mazajchik-leger deed heel Leiden sidderen: 23.Pxg6! fxg6 24.Dxe4 Txf1+ 25.Lxf1 e5 26.dxe6 d5 27.Dd3 Pxe6 28.Dxd5 Kh7 29.Te3 Pc7 30.Dc4 Dd7

en hier dwong Tim de opponent tot overgave na vijf opeenvolgende allesverwoestende voltreffers op de koning: 31.Dh4+ Kg8 32.Lc4+ Pd5 33.Te8+!

33…Lf8 (33…Dxe8 34.Lxd5+ Kf8 35.Df4+) 34.Txf8+! Kxf8 35.Dh8+ Ke7 en na prozaïsch 36.Dxb2 staakte zwart de strijd.

Een sensatie hing in de lucht, want ook aan verschillende andere borden zag het er rooskleurig uit. Maar duels in de Meesterklasse kunnen beslist worden op details, en deze keer was dat het aanbieden van remise op het juiste moment. De LSG’ers bleken dit tot in perfectie te beheersen, overigens zonder dat hier ook maar enige vorm van overleg aan te pas leek te komen.

Eerst was het Arthur Pijpers, die dit jaar Rik in de bekerfinale en Babak op Rhodos al stevig op de pijnbank had gelegd, intussen GM is geworden, maar gek genoeg de Muur van Gijswijt niet wist te slechten en toen in arren moede maar een vredesvoorstel deed.

Wit staat hier een fractie beter, en het plan dat Bart in zijn resterende tien minuten overwoog, was door de GM gemist: 32.Tg1+ Kh8 33.Tg4!? met de dreiging Th4, en het idee dat Tcc4 altijd faalt op Tcg2 met matdreiging op g8. Toen Bart ontdekte dat Th4 nooit echt een dreiging is omdat zwart dan wel Tcc4 kan spelen, concludeerde hij dat het misschien niet veel is, en Stockfish geeft inderdaad 0.00. Na 32.Tfc1 heeft wit wel een minimaal voordeel, maar veel is ook dat niet.

Bij Florian – wat kan die man ook schaken! een fluwelen behandeling van het Nimzo-Indisch alsof het niets is – kwam het aanbod nog gemener getimed.

Zwart had eerder een pion gewonnen, maar later weer moeten inleveren, en met 2 minuten op de klok (en 0 uit 3 op het scorebord dit seizoen) had Florian niet in de gaten dat hij met 30…a4! aanzienlijk voordeel had kunnen bereiken.

In beide gevallen geldt dat de zet die voordeel had opgeleverd niet eens overwogen werd, dus zo bezien hebben we niets weggegeven. Bovendien: beide remises waren in het geheel niet onwelkom, want op andere borden stonden we er riant voor. Zo was er bij Babak achter de zwarte stukken geen vuiltje aan de lucht; hij bediende zich voor de verandering van 1…e5 en haalde uiteindelijk ook moeiteloos het halfje binnen. Weg met dat Frans!, vond Babak – een gedachte die niet in de laatste plaats werd ingegeven door de ervaringen op Rhodos, behalve tegen Pijpers ook tegen ene Richard Rapport.

Chris daarentegen (wat kan die man tegenwoordig schaken!) was aan bord 1 bezig een positioneel meesterwerkje in elkaar te vlechten tegen de Leidse teamleider Bosman. Die bediende zich van de Berlijnse Muur, waar je toch lichtelijk masochistisch voor aangelegd moet zijn. Het is toch een beetje alsof je direct een stuk grondgebied afstaat zodra een buurland ook maar één vinger naar je uitsteekt.

Langzaam maar zeker wist Chris de zwarte stelling uiteen te rijten en hier:

was hij zich niet bewust van hoe ontzettend goed hij eigenlijk staat. Eén misschien niet zo voor de hand liggende winnende voortzetting is het pionoffer 31.e6! fxe6 32.Txf5 exf5+ 33.Ke5 en de witte koning gaat op pionnenjacht terwijl het zwarte paard onmogelijk kan helpen.

Een elegante winst was geweest 31.f4. Chris vreesde 31…Pe1, maar na 32.Ld2 Pxg2 staat het paard ingesloten, en dat kan na 33.Tg8 en 34.Kf3 opgehaald worden. Helaas speelde Chris 31.Tg8, waarna het toreneindspel na 31…Pxe3 32.fxe3 niet veel te betekenen had.

Ondanks deze lelijke tegenvaller stonden we nog altijd met 4-3 voor, maar ja, de scheids wilde maar niet affluiten. Maar geen nood, want Roel stond een paar gezonde pionnen voor, Chenwu had het moeilijk maar leefde nog, en hetzelfde gold voor Collin, die het mocht opnemen tegen Haarlemmer Thomas Willemze (waarom speelt die man in Leiden?).

Collin kwam nog riant uit de opening en staat hier nog steeds vorstelijk. De weg naar groter voordeel is echter moeilijk te vinden; ideeën als 23.Ph2, om 23…f5 op te vangen met 24.Pc4!?!? zijn in ieder geval niet erg menselijk (de engine is in zijn nopjes na 24…dxc4 25.d5+, enfin, het zal wel). In de complicaties voelde Thomas zich als een vis in het water en met een gemene truc wist hij een stuk buit te maken. De conversie vroeg vervolgens nog om tijd en nauwkeurigheid, maar die waren in ruime mate aanwezig.

Helaas kon Chenwu het ook niet bolwerken tegen IM Van Haastert, die eveneens akelig nauwkeurig speelde en Chenwu steeds verder naar achteren duwde.

Hier zou na 43.a7+ Ka8 44.b6 een onalledaags eindspel zijn ontstaan, waarin de zwarte koning pat staat, maar wit er (dus) wel voor moet zorgen dat zwart niet al zijn materiaal kan opofferen. De omstanders taxeerden dit als straal verloren voor zwart, maar Van Haastert had goed gezien dat de pionnen op f3 en h5 te veel een zwakte zijn om vooruitgang te boeken. Hij koos daarom terecht voor 43.Lb6 en had het geluk dat Chenwu na 43…La3 44.Kg3 Ld6 45.Kf2

zichzelf de das omdeed door vrijwillig 45…e4? te spelen. Als zwart blijft staan is de winst nog een hele opgave, al is in de praktijk de verdediging vrijwel altijd te moeilijk. Nu volgde 46.Lxe4 Lc4 47.axb7 Lxb5 48.Ld4 Lxa6 49.Lxg7 Lxa6 50.Ld4

Hier verdwijnt één paar lopers van het bord en omdat zwart na 50…Lxb7 51.Lxb7 Kxb7 52.Le3 niet mag ruilen eindigt wit in een theoretisch gewonnen eindspel met twee pionnen meer.

5-4 achter dus, maar nog was er tijd en Roel had zoals gezegd de gelijkmaker op zijn pantoffel.

Vooral hier, want wit valt met twee pionnen minder d5 aan, en die kan vrij simpel gedekt worden met 34…Pd2. Na 34…a5? ging d5 eraf en moest Roel eerst andere prioriteiten stellen voordat hij kon denken aan een verdere opmars van de a- en b-pion.

Hier is de tijdcontrole gehaald en geeft de engine reeds nullen aan – maar de contouren van de ondergang zijn ook al zichtbaar. Uiteindelijk bleek het witte stukkenspel te machtig en ging zelfs deze partij nog verloren.

Roel was er behoorlijk ziek van, maar zijn humeur werd spoedig hersteld door het komische snelschaakduo Tim/Rik, dat capriolen uithaalde die het daglicht nauwelijks kunnen verdragen. En zo sikkeneurig hoeven we over dit optreden ook echt niet te zijn.

In de volgende ronde komt de koploper bij ons op bezoek in het Denksportcentrum. Telstar-AC Milan, we lusten ze rauw.

Gedetailleerde uitslagen

LSG K1 (2362)	6 – 4	HWP Haarlem K1 (2245)
IM Michiel Bosman (2296)	♞ ½-½ ♘	CM Christopher Brookes (2224)
IM Edwin van Haastert (2404)	♘ 1-0 ♞	FM Chenwu Zhu (2317)
GM Arthur Pijpers (2469)	♞ ½-½ ♘	FM Bart Gijswijt (2313)
Alexander Polak (2186)	♘ 0-1 ♞	Rik van Rootselaar (2246)
IM Dharma Tjiam (2352)	♞ 0-1 ♘	FM Tim Mazajchik (2195)
IM Mark van der Werf (2384)	♘ 1-0 ♞	CM Roel Donker (2256)
GM Jan Smeets (2563)	♞ 1-0 ♘	CM Laurens Schilstra (2228)
IM Jelmer Jens (2359)	♘ ½-½ ♞	FM Babak Tondivar (2292)
IM Thomas Willemze (2323)	♞ 1-0 ♘	Collin Boelhouwer (2153)
FM Andreas Vogt (2279)	♘ ½-½ ♞	Florian Jacobs (2221)