Krap anderhalf jaar geleden was een benauwd gelijkspel tegen laagvlieger Assen voldoende om promotie naar de Meesterklasse te bewerkstelligen; nu, op veilige grond teruggekeerd na ons uitstapje, moeten we een benauwd gelijkspel tegen vermeende laagvlieger Assen dan ook maar als oké resultaat beschouwen.

Alles is anders in de Meesterklasse, en er zijn een hoop dingen die we als kiespijn kunnen missen. Behalve van het godganse seizoen op nul matchpunten staan, zijn we, en dan vooral ik als teamleider, gelukkig verlost van het recht op vooruitspelen. Nu heeft onze eigen Loek daar ook recht op, omdat hij tijdens een KNSB-zaterdag voor de KNSB uitkomt, in dit geval de Olympiade in Oezbekistan. Maar schaken voor de KNSB is een teamsport en aan vooruitspelen doen we dan ook niet, zelfs niet als we er recht op hebben.

Waar we ook vanaf zijn: spelen op liveborden. Dat wil zeggen: we speelden er wel op, maar ze deden het niet. Alle bekabeling was zorgvuldig aangebracht, maar enig signaal kwam niet door, waardoor de fans in den lande beteuterd naar hun schermpjes tuurden, maar wij ons gepruts zoals vertrouwd in alle anonimiteit konden botvieren.

Tot slot, ook eindelijk van bevrijd: geen punten voor Collin Boelhouwer. Scoorde hij vorig jaar op het hoogste niveau nog louter harde eitjes, in de eerste klasse gaat hij onverdroten voort met punten sprokkelen. Zijn tegenstander verraste hem nog wel op zet 3 met een zelden gespeelde, maar blijkbaar speelbare zet, maar toen Collin eenmaal van de schrik (pun intended, zie gedetailleerde uitslagen) bekomen was, speelde hij prima en met een helder doel voor ogen: zwart niet laten rokeren.

De contouren van het wedstrijdverloop tekenen zich hier al af: terwijl wit al zeer actief staat, bevinden veel zwarte stukken zich nog in de parkeergarage. Collin beukte er dwars, of liever gezegd vanaf de damevleugel, doorheen en in onderstaande straal verloren stelling, waarin zwart ten opzichte van hierboven opvallend weinig progressie heeft geboekt met zijn rokeerplan, ging zijn arme tegenstander reeds op zet 23 door de vlag.

Niet veel kansrijker was de middag voor de tegenstander van Bart, wie het rokeren zo mogelijk nog moeilijker werd gemaakt. Wat misschien niet iedereen weet, is dat Bart behalve van alles voor de club ook nog de drijvende kracht achter de HWP Loopgroep is, waar hij steeds meer HWP-lopers aan weet te binden. Die moeten het overwegend toch afleggen tegen de prachtlopers waar hij vandaag over beschikte.

Een fraai staaltje huisvlijt, dat overigens niet langer dan 10 minuten in beslag nam, leidde tot de vraag waarom Stockfish in de ruilvariant van het damegambiet al na 6 zetten een duidelijk voordeel gaf aan zwart. De reden bleek een pionoffer met als compensatie het loperpaar en ideeën om de witveldige loper voorgoed in zijn beginpositie op te sluiten.

Wit is hier eigenlijk al in grote problemen en weet zich in de partij ook niet los te wurmen. Integendeel, luttele zetten later staat het zo:

Wit kan werkelijk geen vin verroeren en verloor dan ook snel.

Als Rik dan dankzij een blunder van zijn tegenstander ook wint en het scorebord 3-0 aangeeft, lijkt niets een overwinning meer in de weg te staan. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Rik na de opening eigenlijk werd weggespeeld. Maar mensen, neem notitie van het volgende:

Nadat zwart al wat mooie kansen gemist heeft, biedt hij met 25…De5 dameruil, en daarmee min of meer remise aan. Als er iemand beter staat, is het zwart, maar omdat hij zijn tegenstander wat nerveus achter het bord vindt zitten, kiest Rik voor het mindere, maar kansrijkere 26.Dd2. Zo moet dat: als de kansen keren niet opgelucht zijn met een halfje, maar doorbeuken. De gok wordt beloond:

Zwart blundert met 30…Ld7?? en kan opgeven na 31.Tg5: na elke damezet volgt e4-e5 met een aanval op twee torens tegelijk.

De Assenaren doen iets terug als Indra een oneerlijke strijd moet staken. Eerlijk gezegd is het een klein wonder dat hij de opening, waarin hij meer achteruit dan vooruit gaat, overleeft. Maar na een tussenschaakje dat zijn tegenstander mogelijk overzien heeft, lijkt het ergste voorbij, al blijft wit over met een machtig loperpaar. De zwarte koning is nergens veilig en Indra wordt alsnog vakkundig opgeknoopt.

Maar veel is er niet aan de hand, want aanstaand FM Roel staat al de hele tijd goed, debutant Daan speelt een puike pot, senior Max (wedstrijd 159 voor K1) lijkt de ergste problemen overwonnen te hebben, andere debutant Olaf staat minder maar niet zorgwekkend, en Chenwu is Chenwu: een soort AI waarvan je denkt: ik snap er werkelijk geen moer van, maar ik ga er maar van uit dat het klopt wat hij doet.

Alleen bij Tim gaat het mis. Zijn oude euvel speelt opnieuw op. Nog op redelijk bekend terrein stelt hij de batterijen van de klok danig op de proef. Helaas blijft het ding halsstarrig doorlopen, ook na rokade (20 minuten) en a7-a6 (35 minuten). Als dan ook de stelling moeilijk is, wordt het een zware dobber. Tim lijkt zich nog even aan de druk te ontworstelen, maar even later is er dan toch een doorgebroken vijandelijke b-pion.

3-2 en de vooruitzichten worden almaar somberder als Roel zijn voordeel verspeelt, Daan niet weet te converteren, Olaf nu toch echt in de problemen is en ook Chenwu onvermijdelijk het onderspit lijkt te gaan delven.

Zonde is het voor Daan, die uitstekende voorbereiding eerst fantastisch ziet uitpakken.

Zwart heeft hier net een toren aangevallen, maar wit heeft geen tijd te verliezen: 15.hxg6! Lxh1 16.Dh5 fxg6 17.Lxg6! hxg6 18.Dxg6+ Kh8 19.Dh6+ Kg8

en hier willen we natuurlijk geen remise, want 20.g6 dwingt zwart tot 20…Lb4+ om mat af te wenden, en na 21.axb4 Dxe7 22.Dxh1 zijn de grootste rookpluimen opgetrokken en staat wit gewonnen, zij het niet zo eenvoudig. We zullen het Daan vergeven dat hij 22.Ta3!! gemist heeft; dat hij daarna nog een paar kansen miste is wel een beetje jammer. Toch een verdienstelijk debuut in het eerste.

Dat geldt minder voor Olaf, die na een goede opening geen goed plan weet te bedenken en uiteindelijk onder de druk bezwijkt.

Het toreneindspel is te houden door te verdubbelen op de derde rij met Tc3 en Tdd3, of Tc1 en Tcc3. Na het lichtzinnige 35.g3 Tab8 is de verdediging een stuk moeilijker en uiteindelijk redde Olaf het niet.

Geen man overboord, want hoewel Chenwu nog steeds volgens iedereen en zijn moeder gaat verliezen, heeft Roel de bordjes weer verhangen en ook Max lijkt te gaan winnen.

Zo eenvoudig is het echter niet, en je moet 43…Pd3+ 44.Ke3 Pb4 45.Kd2 (de loper is gevangen) 45…Ke5! 46.Pf5 Lc2 niet alleen zien, maar ook durven. Na 43…a5 44.Ke3 a4 45.Ke4

komt Max eens informeren bij de teamleider hoe het ervoor staat. Roel heeft zijn voordeel op dat moment toch weer laten glippen en is beland in een eindspel dat met geen mogelijkheid nog te winnen is, terwijl Chenwu nog altijd boven de afgrond zweeft. Max krijgt dus ondubbelzinnig te horen dat hij moet winnen – wat na 45…a3 nog zeer wel tot de mogelijkheden had behoord.

Pardoes maakt Max, in weerwil van de grote roerganger (ook dat moet je maar durven), remise na 45…axb3 46.axb3 Lxb3.

Roel staakte vervolgens zijn zinloze winstpogingen en dat betekende 4½-4½ met alleen Chenwu nog te gaan. Die was wonderwel nog in leven na enkele hachelijke avonturen. Kijk bijvoorbeeld hier:

Wit heeft hier al twee stukken voor de toren en gaat een derde winnen als de toren wijkt. Wat doet Chenwu? Die zet gewoon vrijwillig nog een toren in, gewoon omdat het kan: 26…Pxg3!! Door allerlei stellingsgeluk, dan wel magie, blijft de schade beperkt tot een stuk achterstand na 27.Lc6+ Ke7 28.Ph2 Te4+ 29.Lxe4 Pxe4.

Niemand, inclusief Chenwu zelf, geeft dan nog een cent voor de zwarte stelling, maar de engine zegt doodleuk: -0.1; zwart staat een beetje beter. Dat wordt anders als Chenwu kort daarna een pion wegblundert en dan lijkt het doek echt te vallen.

Maar dan besluit wit hier op e4 te ruilen, in de wetenschap een gewonnen eindspel te bereiken. Immers, de f-pion is onder controle en de b-pion zal de beslissing brengen (winnend was bijvoorbeeld 49.Td6! met de dreiging Tf6+). Echter, na 49.Pxe4 Kxe4 50.Kc2 Tc8+ heeft wit geen goede manier om aan zijn pion vast te houden. Na 51.Lc3 volgt Ke3 en de gepinde loper kan niet meer assisteren in de verdediging. En dus vallen de b- en de f-pion en moet Chenwu het eindspel van toren en loper tegen toren zien te verdedigen.

Nu kan iedereen dit leren, en ik raad ook iedereen aan om dit te doen, bijvoorbeeld met het onvolprezen 100 Endgames You Must Know van Jesus de la Villa. Maar nu wil het geval dat Chenwu een jeugdig mens is, die pas is aanbeland bij hoofdstuk 52 van dit belangrijke werk. En laat dit eindspel nu net nummer 96 in de rij zijn. Loper tegen loper en twee pionnen, toren tegen toren en f- plus h-pion: allemaal gesneden koek, maar hier was Chenwu dus volstrekt onwetend van enige Cochrane- of tweederij-verdediging, en dus aangewezen op eigen krachten.

Nadat hij zet 62 grondig had omcirkeld op zijn notatieformulier als laatste zet waarop er iets geslagen was, besteedde Chenwu zijn tijd steeds optimaal. Daarmee dreef hij de omstanders tot wanhoop, maar perste hij er wel een zelfgefabriceerde derderijverdediging uit.

De angst sloeg de teamleider even om het hart toen Chenwu hier 82…Kb1 verkoos boven 82…Kd1 (“Hij weet niet wat hij doet!”) maar onze kleine man had alles onder controle en haalde met gemak de eindstreep rond zet 112.

Alles bij elkaar een stroef begin voor het eerste, vol met roestige motoren, gemiste kansen en doorstane beproevingen. Ja, als we Loek vooruit hadden laten spelen, hadden we de wedstrijd waarschijnlijk gewonnen. En was het derde niet verzwakt en had dat mogelijk gewonnen in plaats van verloren. Maar gelukkig blijven we een amateurclub.

Gedetailleerde uitslagen

HWP Haarlem K1 (2198)	5 – 5	Assen K1 (2164)
FM Chenwu Zhu (2346)	♞ ½-½ ♘	FM Ivo Maris (2363)
CM Roel Donker (2259)	♘ ½-½ ♞	Tjapko Struik (2296)
FM Bart Gijswijt (2304)	♞ 1-0 ♘	Paul Hummel (2187)
Rik van Rootselaar (2262)	♘ 1-0 ♞	Tycho Bruggink (2175)
FM Tim Mazajchik (2234)	♞ 0-1 ♘	FM Loek van der Hagen (2170)
Collin Boelhouwer (2155)	♘ 1-0 ♞	CM Rachid Schrik (2153)
CM Indra Polak (2205)	♞ 0-1 ♘	Jaël Wierenga (2007)
Daan Heus (2073)	♘ ½-½ ♞	Arjan Dwarshuis (2138)
Max Merbis (2042)	♞ ½-½ ♘	Nanne van Foreest (2011)
Olaf Vlieger (2103)	♘ 0-1 ♞	Elmar Hommes (2141)