In ronde vier heeft N1 probleemloos de ongeslagen koppositie geconsolideerd. Dit ging ten koste van Caïssa Eenhoorn, de regerend kampioen, die de NHSB topkklasse dit jaar als verplicht nummer ziet, in een wedstrijd die ook een graad van perfectie bereikte, omdat niemand van de onzen verloor.

Bovendien waren er een paar partijen waarin de score hoger had kunnen uitvallen. Hubrecht, bijvoorbeeld, stond meer dan riant, maar eenvoudig was het niet.  Allereerst moest hij ongebruikelijk, om niet te zeggen bizar openingsspel van zijn tegenstander ontmantelen:

Dit is een soort omgekeerd Wolgagambiet on steroids, en in deze (overigens bekende) stelling slaat men pakweg negen van de tien keer op e4. Hubrecht koos voor het wat voorzichtiger 8…Lg4, en nu zegt de engine koeltjes dat wit voldoende compensatie voor z’n pionnetje heeft. In de praktijk bleek daar niets van. Hubrecht vond de ene krachtzet na de andere, hoe chaotisch het ook stond.

Zwart staat hier veel beter, objectief gewonnen zelfs, maar hoe hak je de knoop door bij zoveel aantrekkelijke mogelijkheden. Heel sterk is 21…Pc5, maar wel te ingewikkeld voor het menselijk brein, en diverse damezetten die de aanval kracht bijzetten zijn ook goed (naar c6, f5, e7, zelfs e8), maar ook allemaal lastig door te rekenen. Hubrecht besloot, hoe menselijk, op c3 te ruilen. Jammer genoeg sloeg hij met de loper, terwijl 21…Pxc3 22.bxc3 The8! supersterk was geweest. Na 21…Lxc3 22.bxc3 Pg3 23.Lb5 c6 24.Txe1 cxb5 25.Pf2

was de lucht voor wit weer wat opgeklaard, en veel later liet Hubrecht, toen de bedenktijd bijna op was en de batterij bijna leeg, ook in het eindspel de winst liggen, ondanks zijn  vrijpionnen, zodat het uiteindelijk toch remise werd.

Bij Ardjan gebeurde iets soortgelijks. Na creatief openingsspel van zijn tegenstander, die met een prachtig loperpaar algehele verstikking nastreefde, bloedde zijn initiatief dood en bereikte Ardjan een eindspel met drie pionnen meer. Eenvoudig klusje zou je denken, maar dat viel tegen

Ook Ardjan had hier weinig tijd, en vereenvoudigde als antwoord op het gespeelde 36.Pc4 met 36…Txa3?!, terwijl alleen 36…Te6 nog serieuze winstkansen bood. Er werd nog wat doorgespeeld, maar al gauw was duidelijk dat wits vesting (ze bestaan echt!) 100% winddicht was.

Aan de andere kant mochten we niet klagen bij bord twee. Collin speelde tegen de sterke Mason Brouwer, had de openingsfase met wat tactisch activisme goed overleefd, en keek wel even vreemd op toen die zomaar 23.Th4 speelde in de volgende stelling

Het idee is natuurlijk 23…Dg6 24.Le4 Dg5 25.Txh7 en wit noteert mentaal al 1-0, maar het werd 0-1 na het ontluisterende 23…Dxh4.

Ondertussen hadden Roel Donker en Herwig keurig gewonnen – wat druk opbouwen en optimaal profiteren van de onvermijdelijke foutjes, terwijl Olaf remiseerde.

Max moest wel wat avonturen overleven om te winnen. De druk op de zwarte stelling kwam er wel toen zijn tegenstander een pionnetje meende te kunnen meepakken

Het paard op c6 is met normale middelen niet meer te denken, maar zwart kan nog 22…Pd5 spelen, met aanval op Pb6, zodat wit wel 23.Pxd5 exd5 moet spelen. De dame moet dan weg, en na het geplande 24.Da2 blijven er genoeg vervelende dreigingen over. Zwart had daar geen zin in en ging voor zijn eigen kans met 22…Pxd4!? 23.Pxd4 Lxh2+ 24.Kf1 De5

Wit moet oppassen: het paard staat aangevallen, op Le3 is Pg4 lastig, Pf3 kan helemaal niet vanwege Lxf3, dus 25.Lc3 is aangewezen. Na 25…Pe4 26.Pf3 Df5 27.Lc2 Df4 kan wit het beste meteen 28.Td1 spelen, maar hij doet dat een zet later: 28.Lxe4?! Lxe4 29.Td1.

Max verwachtte dat de toren opzij zou stappen en rekende al op stukwinst na iets als Pxh2 of Le5. Maar zwart heeft veel beter: 29…Ld3+! Na 30.Txd3 Dxc4 31.Pxc4 Txd3 zou wit graag willen matzetten met Tb8, maar de weggestopte loper op h2 staat precies op de goede diagonaal. Wit kan ook 30.Ke1 spelen, dat net als 30.Txd3 tot een complex eindspel leidt, maar een serieuze winstpoging moet toch van het dameoffer 30.Dxd3 komen. Na 30…Txd3 31.Txd3 heft zwart het mat op met 31…f6, een goede zet, maar na het logische 32.Tbd1 is  het lastig in zo’n stelling een goede zet te vinden met een minuut bedenktijd.

Zwart speelde 32…Tb7 (taaier is Tf7) en na 33.Td4 de bok 34…Dc7? Er volgde 35.Td8+ en overgave.

We weten zo langzamerhand wel dat conversie moeilijk is, en daarom is het goed en leerzaam eens te laten zien hoe het wel moet. Niet geheel toevallig komen we dan uit bij bord een, waar Bart, met wit, door fijn positiespel een pion heeft buitgemaakt, onder behoud van betere coördinatie van de twee overgebleven stukken, zie de stelling na 28…Kg8.

Een goede stellingevaluatie is essentieel voor succesvolle afwerking en Bart heeft scherp gezien dat hij wel een toren wil ruilen maar niet een dame. Na dameruil vallen de zwakke pionnen als rijpe appelen en dan moet je hopen genoeg voor de winst over te houden. Torenruil is af te dwingen na 29.Te7 Tb1 (zwart had duidelijk geen trek in 29…Dd8 30.De5 of 29…Df5 30.Te8+), 30.Dxb1 (ok, zelfs Bart mist wel eens een cheapo als 30.Txg7+, maar hij gunt ons nu wel een schaaklesje) 30…Dxe7 31.Db8+ Kf7 32.Df4+ Kg8 33.De3 Dd7 34.De5 Dc8

Het grote voordeel van een pluspion is dat zwart in de meeste gevallen geen dameruil kan toelaten en daarmee tot passiviteit wordt veroordeeld. Wits Plan A was nu om met de koning langs de h2-b8 diagonaal naar voren te lopen om een paar pionnen te pakken. Al snel zag Bart dat de koning op e5 terug moet na De7+ en hij schakelt moeiteloos over naar plan B: de pionnenmeerderheid naar voren. Na wat voorbereiding moet het komen van g4-g5. We zijn nu aangeland bij 42…Dc8

en na het tempozetje 43.Kg3 geeft zwart zijn invloed op g4 op met 43…Db7 en is de tijd rijp voor 44.g5. Goede timing, want h5 verliest hier onmiddellijk na g6. Zwart ruilt dus 44…hxg5 45.hxg5 en geeft schaak 45…Db3+ en na nog wat loze schaakjes komen we weer in deze stelling terecht waarin Bart rustig 52.Kg2 speelt.

Geduld in dit type stellingen is een must, bij elke overhaaste beslissing is er gerede kans dat er iets wordt gemist zoals, een pad naar eeuwig schaak / een patgrap /  een impulsieve pionzet, en al deze opties moeten pauzeloos worden gecheckt.

52…Dd1 53.Df4 Dd3 54.De3 Dg6 55.Kg3 Kh7 56.Kg4 Kg8 57.Df4 De6+ 58.Df5 De2+ 59.Kg3

Wit staat klaar voor g6 en inderdaad na 59…De8 60.g6  heeft zwart geen goede zet meer,

en heel sportief liet hij Bart de elegante manoeuvre die tot mat leidt uitvoeren: 60…Dd8 61.De6+ Kh8 62.Dh3+ Kg8 63.Dh7+ Kf8 64.Dh8+ Ke7 65.Dxg7+ Ke6 66.Df7#

Hiermee drukken we onze vrienden uit Hoorn verder in de degradatiezorgen en kunnen we een strijdplan maken voor de teams op het vinkentouw, keurig op twee matchpunten afstand.

Gedetailleerde uitslagen

Caissa-Eenhoorn N1 (1963)	1½ – 6½	HWP Haarlem N1 (2132)
Martijn de Wit (1876)	♞ 0-1 ♘	FM Bart Gijswijt (2330)
Mason Brouwer (2201)	♘ 0-1 ♞	Collin Boelhouwer (2208)
Robbert van Dijkhuizen (1962)	♞ 0-1 ♘	CM Roel Donker (2267)
FM Mark van Ojik (2258)	♘ ½-½ ♞	Ardjan Langedijk (2040)
Boris de Best (1834)	♞ 0-1 ♘	Max Merbis (2110)
Fred Avis (1855)	♘ ½-½ ♞	Hubrecht van den Brekel (2017)
Bert Spil (1881)	♞ ½-½ ♘	Olaf Vlieger (2124)
Rik Slaman (1839)	♘ 0-1 ♞	Herwig Devolder (1959)