Bikkelen met Bart (2)

Bart Gijswijt | |   Algemeen | 2

In de eerste terugblik op mijn succesvolle avonturen tijdens het Haarlemse Meesters-toernooi liet ik zien hoe een goede voorbereiding niet zozeer helpt om een reeks zetten op het bord te knallen, als wel om vertrouwd te raken met ideeën en geïnspireerd achter het bord te verschijnen. Ook in de tweede ronde lukte dit uitstekend.

Richard Vedder trof ik eenmaal eerder met wit: in Wijk aan Zee in 2010, tijdens een toernooi dat al bijna net zo succesvol verliep als Haarlem 2018. Richard bediende zich van het Aangenomen Damegambiet en werd hardhandig van het bord geschopt; de partij is onder aan dit bericht na te spelen. Tegenwoordig speelt Richard ook Konings-Indisch, maar ik moest er rekening mee houden dat hij tegen mij zou teruggrijpen op het damegambiet en daar een verbetering klaar had liggen. Liever dan die hele variant doorspitten, bereidde ik een verrassing voor.

Tip: wees bij voorkeur beter voorbereid dan je tegenstander.

Na 1.d4 d5 2.c4 dxc4 3.Pf3 a6 4.e4 b5 speelde ik daarom niet het bekende 5.a4 of het in het eerdere treffen gespeelde 5.Pc3, maar het gelegenheidswapen 5.b3!?.

Na afloop kreeg ik de vraag wat ik gedaan zou hebben als zwart nu geslagen zou hebben op b3 'want de engine geeft dan al voordeel voor zwart'. Dat had ik thuis natuurlijk ook gezien, maar tegenover mij zat een mens van vlees en bloed (en 2288 op zijn naambordje). Welnu, ik zou waarschijnlijk 6.a4 gespeeld hebben (ook 6.Dxb3 en 6.axb3 zijn speelbaar) en na 6...bxa4 (zes zetten gespeeld, zwart heeft drie pionnen meer...) 7.Lc4!?. In alle varianten zal zwart hooguit een a-pion als pluspion overhouden, maar dat is in het damegambiet niet ongebruikelijk. Wit heeft een sterk loperpaar, open lijnen en een bijna onaantastbaar centrum. Met alle respect voor de kwaliteiten van mijn opponent leek het me niet waarschijnlijk dat hij de +0.3 die de engines zwart geven feilloos tot winst zou voeren.

En ziedaar, meteen al bij de eerste zet waar hij over na moest denken, koos hij niet de meest accurate: 5...Lb7?!. Ik had gezien dat wit nu een fijne stelling krijgt na 6.bxc4 Lxe4 7.Pc3! (een belangrijk tempo) Lb7 8.cxb5.

Goede stelling, voorsprong op de klok en een tegenstander die baalt omdat jouw en niet zijn eigen voorbereiding op het bord is gekomen.

In het vervolg had zwart moeite om zijn ontwikkeling te voltooien. Na 14 zetten stond het zo:

Zwart heeft net 14...e6 gespeeld. Wit is volledig ontwikkeld, maar zijn voordeel is van tijdelijke aard. Na een sjablonezet is 15.Tfe1 speelt zwart 15...Le7 en 16...0-0 en heeft hij minimaal gelijk spel. Wit heeft drie eilandjes, en pionnen a2 en d4 kunnen op den duur targets worden, terwijl zwart plotseling vrij solide staat.

Tip: laat je tegenstander nooit met rust

Haast is dus geboden, de stelling moet open! Aldus: 15.Pxd7 Pxd7 16.d5!!

Een heerlijke zet om te spelen. Zwart kan niet goed slaan op d5: na 16...cxd5 17.Pb5 is een vork op c7 niet te verhinderen, en 16...exd5 17.Tfe1+ Kd8 18.Dg3 is vreselijk; er dreigt al Lc7 en Te8. Maar niet slaan, zoals in de partij met 16...Pc5, bleek niet veel beter na 17.Dd4! Dit lijkt een kwaliteit te verliezen, maar na 17...Pb3 18.De5 Pxa1 19.Tb1! is het zwart die have en goed verliest. Dat gebeurde ook na het gespeelde 17...exd5 18.De5+ Pe6 19.Tab1. Zwart gaf enkele zetten later op.

Op de regel dat je je tegenstander nooit met rust moet laten is eigenlijk maar één uitzondering: als je volledige controle hebt kun je ervoor kiezen om eerst je stelling verder te versterken alvorens toe te slaan. Een mooi voorbeeld daarvan kwam in mijn volgende witpartij, tegen de Fransman Florian Daeschler. Na een ongelukkige opening beging die in mijn ogen op zet 13 al de beslissende fout:

Zwart heeft hier net 13...Ld6? gespeeld. Hoe profiteert wit?

Wit staat zonder meer goed na het logisch ogende 14.Tc1. Maar na 14...Lxe5 15.Lxe5 Tab8 16.Tc2 f6 blijft er weinig materiaal over om de druk op te voeren. Wit kan verdubbelen op de c-lijn, maar dan staan zijn stukken optimaal. Zwart zet zijn torens op c8 en b7 en loopt met de koning naar de pion waarna het paard kan spelen; Tc6 kan altijd worden opgevangen door ...Tb6.

Wit heeft een veel betere optie: 14.Pc6!. Het lijkt onnatuurlijk om een dubbelpion en een geïsoleerde pion toe te staan na (het ook gespeelde) 14...Lxf4 15.exf4, maar kijk eens goed naar de stelling:

De zwarte torens kunnen niet spelen, behalve naar e8 (waar ze niets doen omdat de breekzet ...e5 onmogelijk is). Vooral van belang is dat de manoeuvre Tb8-b6 niet beschikbaar is. Het zwarte paard op a6 heeft ook geen velden, behalve b8. Zodra het paard daarnaartoe springt, peuzelt wit een pion op a5. Vervolgens kan zwart alsnog zijn torens niet bevrijden, omdat nu zijn eigen paard in de weg staat. Verlaat het zwarte paard veld b8, dan springt het witte weer terug naar c6. Met een pion meer kunnen desgewenst de paarden geruild worden waarna een eenvoudig gewonnen toreneindspel ontstaat.

Omdat zwart bij (niet al te moeilijk) correct spel geen enkel tegenspel kan ontplooien, staat wit hier eigenlijk al gewonnen. In het restant van de partij is te zien dat ik geen haast had met het slaan van pion a5 of het aanvallen van het paard op a6, omdat de zwarte stukken dan tot leven zouden komen. In plaats daarvan wachtte ik net zo lang tot, zoals altijd gebeurt, aan de andere kant van het bord een nieuwe zwakte ontstond. Uiteindelijk sloeg ik pas op a5 (en stond ik toe dat de zwarte toren in het spel kwam) toen dit een vol stuk won - uiteraard dat arme paard op a6 dat nooit meer van zijn plek zou komen.

Soms is schaken best eenvoudig (meestal niet).

Reacties(2)


Harry Lips6-11-2018, 11:02

Belangrijk natuurlijk die voorbereiding, maar je moet ook tijdens de partij creatief blijven en goed rekenen. Dat blijkt uit 16.d5! (die had ik misschien nog wel gevonden) en 17.Dd4! (die had ik beslist verworpen vanwege 17...Pb3, want 19.Tb1 had ik in de vooruitberekening niet gezien. Waaruit maar weer het verschil tussen een 2300+ en een 2000+ speler blijkt!


Stemmen:0
 
Richard Fritschy5-11-2018, 21:08

Eenvoudigweg schitterend.


Stemmen:0
 

Aantal waarderingen:0